Máy bay trinh thám Atlantique 2 của Pháp (Ảnh: AFP).

Các chấm trên màn hình của chiếc phi cơ Atlantique 2 trông có vẻ khá rối đối với những người không chuyên quan sát, nhưng với phi hành đoàn của chiếc máy bay trinh thám hải quân Pháp thì đó không phải là hình ảnh khó hiểu.

"Một chiếc Tarantul khác. Dưới đó khá đông đúc", quân nhân vận hành thông báo khi phát hiện tàu hộ tống lớp Tarantul của Nga xuất hiện, di chuyển cùng với các tàu khác băng qua biển Baltic.

Máy bay Atlantique 2 của Pháp - được đưa vào biên chế từ những năm 1980 để phát hiện tàu nổi và tàu ngầm, đã được điều động để theo dõi các tàu của Nga ở biển Baltic. Nhiệm vụ trở thành rất quan trọng sau khi Nga mở chiến dịch quân sự ở Ukraine gần 4 tháng trước.

Máy bay tuần tra đã cất cánh từ Brittany, miền tây nước Pháp, vào sáng sớm và dừng lại ở Đức trước khi đi về phía bắc để trinh sát biển Baltic, hiện là điểm nóng chiến lược giữa Nga và NATO.

Khi máy bay đi qua đảo Ruegen - khu vực có dự án đường ống khí đốt "Dòng chảy phương Bắc 2, phi hành đoàn phải tập trung. Họ bắt đầu triển khai radar nhô ra khỏi lớp bảo vệ ở thân máy bay.  

"Chúng tôi phải nhanh chóng xác định đâu là con tàu thân thiện, trung lập hoặc khả nghi để lực lượng của chúng tôi có thể tìm ra phương án điều hướng tốt nhất", một thành viên phi hành đoàn cho biết.

Lực lượng Pháp được ra lệnh không bay quá gần một số khu vực duyên hải, cũng như tàu Nga để tránh làm leo thang tình hình, hoặc đi vào các khu vực nguy hiểm tiềm tàng nơi các quốc gia ven biển Baltic có thể có các hoạt động quân sự.

Theo AFP, biển Baltic có sự tập trung của nhiều loại tàu, từ chiến hạm của các nước, tàu thương mại và cả du thuyền. Phi cơ của Pháp phải phân tích các yếu tố mà họ quan sát được để xác định xem con tàu phía dưới thuộc loại nào.

Bản đồ khu vực biển Baltic. Vùng Kaliningrad của Nga nằm lọt giữa các nước NATO là Lithuania, Ba Lan (Ảnh: Wiki).

Theo giới quan sát, sự kiện Nga mở chiến dịch quân sự ở Ukraine hôm 24/2 đã gây ra nhiều thay đổi nhanh chóng về địa chính trị ở biển Baltic. Thụy Điển và Phần Lan đã nộp đơn xin gia nhập NATO và nếu động thái này thành công, Nga sẽ đối mặt rủi ro bị cô lập nhiều hơn nữa ở Baltic.

Baltic là khu vực Nga cần để có thể tiếp cận với các đại dương trên thế giới. Theo chuyên gia Robert Dalsjo tại Cơ quan Nghiên cứu Quốc phòng Thụy Điển FOI, nếu kịch bản 2 nước Bắc Âu gia nhập NATO, "biển Baltic sẽ trở thành hồ của NATO".

Tại Baltic, Moscow cũng có vùng Kaliningrad nằm tách biệt với lục địa Nga. Kaliningrad là vùng lãnh thổ của tầm quan trọng to lớn vì nó được ví như "tàu sân bay không thể chìm" của Nga giữa lòng NATO. Là một căn cứ quân sự, khu vực này có ý nghĩa chiến lược và là khu vực quan trọng với Nga trong việc hình thành khu vực chống tiếp cận, chống xâm nhập (A2AD) của họ tại khu vực biển Baltic.

Ngoài ra, nếu căng thẳng giữa Nga và NATO leo thang, quân đội và khí tài Nga hiện diện hùng hậu giữa lòng liên minh quân sự và sẵn sàng tham chiến. Vì vậy, Kaliningrad còn có khả năng răn đe với NATO. 

Khu vực Baltic gần đây tiếp tục được đưa vào tầm chú ý khi Lithuania, một thành viên NATO, đã ra lệnh cấm vận chuyển hàng hóa bị Liên minh châu Âu (EU) cấm vận trên lãnh thổ nước này, gồm các mặt hàng như than đá, kim loại, vật liệu xây dựng, sản phẩm công nghệ cao… Điều này đồng nghĩa Nga sẽ không thể vận chuyển những hàng hóa trong danh sách cấm vận bằng đường sắt từ nước này qua lãnh thổ Lithuania đến vùng Kaliningrad.

Điện Kremlin gọi quyết định của Lithuania cấm vận chuyển hàng hóa đến vùng Kaliningrad của Nga là "chưa từng có tiền lệ" và cảnh báo Moscow sẽ đáp trả.

Máy bay của Pháp cũng có nhiệm vụ bay gần Kaliningrad để theo dõi các động tĩnh của Nga tại đây. Trong một ngày làm việc, chiếc Atlantique 2 đã bay tổng cộng 7.000km.

Đức Hoàng
Theo AFP